موضوعات جدید پایان نامه رشته ژنتیک و به نژادی گیاهی + 113عنوان بروز

رشته ژنتیک و به نژادی گیاهی همواره در خط مقدم نوآوری‌های علمی برای مقابله با چالش‌های جهانی قرار داشته است. با افزایش جمعیت، تغییرات اقلیمی، و نیاز روزافزون به امنیت غذایی و کشاورزی پایدار، این حوزه بیش از پیش اهمیت یافته است. پیشرفت‌های چشمگیر در فناوری‌های ژنومیکس، ویرایش ژن، بیوانفورماتیک و فنوتاپینگ با توان بالا، افق‌های جدیدی را برای تحقیقات در این زمینه گشوده و امکان دستیابی به گیاهانی با صفات مطلوب‌تر را فراهم آورده است. این مقاله، به بررسی عمیق و جامع موضوعات جدید و نوآورانه برای پایان‌نامه‌های کارشناسی ارشد و دکتری در رشته ژنتیک و به نژادی گیاهی می‌پردازد و ۱۱۳ عنوان بروز و کاربردی را جهت الهام‌بخشی به دانشجویان و محققان ارائه می‌دهد.

انتخاب یک موضوع مناسب برای پایان‌نامه، گام نخست و بسیار مهمی در مسیر پژوهش است. موضوعات ارائه شده در این نوشتار، بر پایه آخرین دستاوردهای علمی و نیازهای روز جهانی تدوین شده‌اند تا به دانشجویان کمک کنند پروژه‌هایی با ارزش علمی بالا و پتانسیل تأثیرگذاری چشمگیر را انتخاب کنند.

💡
فهرست مطالب

• ➤ چرا ژنتیک و به نژادی گیاهی در کانون توجه است؟
• ➤ مروری بر رویکردها و تکنیک‌های نوین
• ➤ جدول: مقایسه رویکردهای سنتی و نوین در به نژادی گیاهی
• ➤ حوزه‌های تحقیقاتی داغ در ژنتیک و به نژادی گیاهی
• ➤ نکات کلیدی برای انتخاب موضوع پایان نامه
• ➤ 113 موضوع جدید و بروز پایان نامه در ژنتیک و به نژادی گیاهی
• ➤ نتیجه‌گیری

ژنتیک و به نژادی گیاهی به عنوان یک علم میان‌رشته‌ای، نقش حیاتی در تولید غذای کافی و باکیفیت برای جمعیت رو به رشد جهان ایفا می‌کند. این رشته با بهره‌گیری از دانش ژنتیک، بیوشیمی، فیزیولوژی گیاهی و بیوانفورماتیک، به شناسایی، انتقال و بهبود صفات مطلوب در گیاهان می‌پردازد. چالش‌هایی نظیر تغییرات اقلیمی، کمبود منابع آبی، فرسایش خاک و شیوع آفات و بیماری‌ها، نیاز به توسعه ارقام گیاهی مقاوم و پربازده را بیش از پیش ضروری ساخته است.

روندهای جهانی و نیازهای آینده

• ✔ امنیت غذایی: تولید محصولات با عملکرد بالا و سازگار با شرایط محیطی مختلف.
• ✔ کشاورزی پایدار: کاهش نیاز به کودها و آفت‌کش‌های شیمیایی از طریق توسعه ارقام مقاوم.
• ✔ سازگاری با تغییر اقلیم: به نژادی گیاهان مقاوم به خشکی، شوری، گرما و سرما.
• ✔ بهبود کیفیت غذایی: افزایش محتوای ویتامین‌ها، مواد معدنی و پروتئین در محصولات غذایی (Biofortification).

نقش فناوری‌های نوین

ظهور و توسعه فناوری‌های پیشرفته نظیر ژنومیکس، ترانسکریپتومیکس، پروتئومیکس و متابولومیکس، امکان درک عمیق‌تر سازوکارهای ژنتیکی صفات پیچیده را فراهم آورده است. ابزارهای ویرایش ژن مانند CRISPR-Cas9، توانایی ایجاد تغییرات دقیق و هدفمند در ژنوم گیاهان را با سرعتی بی‌سابقه ممکن ساخته است. این فناوری‌ها، فرآیند به نژادی را از یک فرآیند زمان‌بر و مبتنی بر شانس، به یک علم دقیق و هدفمند تبدیل کرده‌اند.

ژنومیکس و پس‌ژنومیکس (Genomics & Epigenomics)

مطالعه کل ژنوم یک ارگانیسم (ژنومیکس) و تغییرات وارثتی در بیان ژن بدون تغییر در توالی DNA (پس‌ژنومیکس) رویکردهای قدرتمندی برای کشف ژن‌های مرتبط با صفات مهم کشاورزی هستند. توالی‌یابی نسل جدید (NGS)، ژنوم‌اسکیمینگ (Genome Skimming) و اندازه‌گیری متیلاسیون DNA، ابزارهای کلیدی در این زمینه محسوب می‌شوند.

ویرایش ژن (CRISPR-Cas9)

فناوری CRISPR-Cas9 امکان ایجاد تغییرات دقیق و هدفمند (مانند حذف، افزودن یا جایگزینی ژن‌ها) در ژنوم گیاهان را با کارایی بالا و در مدت زمان کوتاه فراهم می‌کند. این ابزار انقلابی، به نژادی دقیق (Precision Breeding) را ممکن ساخته است و در حال حاضر برای بهبود مقاومت به بیماری‌ها، تحمل به تنش‌ها و افزایش کیفیت محصولات به کار گرفته می‌شود.

بیوانفورماتیک و ژنتیک محاسباتی (Bioinformatics & Computational Genetics)

با حجم عظیمی از داده‌های ژنومیک و فنوتیپی، بیوانفورماتیک به ابزاری ضروری برای تحلیل، تفسیر و استخراج اطلاعات معنی‌دار تبدیل شده است. مدل‌سازی ژنتیکی، پیش‌بینی ارزش به نژادی (Genomic Prediction)، و شناسایی مارکرهای مولکولی، همگی متکی بر قدرت محاسباتی و الگوریتم‌های پیشرفته بیوانفورماتیک هستند.

فنوتاپینگ با توان بالا (High-Throughput Phenotyping)

یکی از چالش‌های بزرگ در به نژادی، اندازه‌گیری دقیق و سریع صفات فنوتیپی است. فنوتاپینگ با توان بالا با استفاده از حسگرها، پهپادها، تصاویر ماهواره‌ای و هوش مصنوعی، امکان جمع‌آوری داده‌های فنوتیپی از تعداد زیادی گیاه را در زمان کوتاه و با دقت بالا فراهم می‌آورد. این امر به شناسایی سریع‌تر ارقام مطلوب کمک می‌کند.

به نژادی مولکولی و اسمبل (Molecular Breeding & MAS)

به نژادی مولکولی از مارکرهای DNA برای انتخاب صفات مطلوب استفاده می‌کند که فرآیند به نژادی را تسریع می‌بخشد. انتخاب با کمک مارکر (MAS)، انتخاب ژنومیک (GS)، و انتخاب ژنومیک با کمک محیط (GxE)، از جمله استراتژی‌های پیشرفته‌ای هستند که بر پایه این رویکردها بنا شده‌اند.

🌟
فناوری‌های تحول‌آفرین در ژنتیک گیاهی

با توجه به چالش‌های محیطی و پیشرفت‌های تکنولوژیکی، چندین حوزه تحقیقاتی در ژنتیک و به نژادی گیاهی از اهمیت ویژه‌ای برخوردار شده‌اند که می‌توانند منبع الهام‌بخشی برای انتخاب موضوع پایان‌نامه باشند:

مقاومت به تنش‌های زیستی و غیرزیستی

مطالعه مکانیسم‌های ژنتیکی مقاومت به خشکی، شوری، گرما، سرما، فلزات سنگین، آفات و بیماری‌ها. استفاده از رویکردهای ژنومیک و ویرایش ژن برای توسعه ارقام متحمل به تنش.

بهبود کیفیت و ارزش غذایی (Biofortification)

به نژادی گیاهان با محتوای بالاتر ویتامین‌ها (A، C، D)، مواد معدنی (آهن، روی)، پروتئین، اسیدهای چرب مفید و آنتی‌اکسیدان‌ها. کاهش ترکیبات ضدتغذیه‌ای و آلرژن‌ها.

گیاهان دارویی و متابولیت‌های ثانویه

افزایش تولید متابولیت‌های ثانویه با ارزش دارویی یا صنعتی در گیاهان، کشف ژن‌های مرتبط با مسیرهای بیوسنتز این ترکیبات، و بهینه‌سازی تولید با استفاده از مهندسی متابولیک.

کارایی مصرف منابع (Resource Use Efficiency)

بهبود کارایی مصرف آب (WUE)، نیتروژن (NUE) و فسفر (PUE) در گیاهان زراعی، برای کاهش مصرف نهاده‌ها و پایداری بیشتر کشاورزی.

به نژادی برای کشاورزی پایدار

توسعه ارقامی که نیاز کمتری به سموم و کودهای شیمیایی دارند، ارتقاء تناوب زراعی، و طراحی سیستم‌های زراعی مقاوم‌تر.

ژنتیک جمعیت و حفظ تنوع زیستی

مطالعه ساختار ژنتیکی جمعیت‌های گیاهی، شناسایی تنوع ژنتیکی و گونه‌های در معرض خطر، و استراتژی‌های حفظ و بهره‌برداری پایدار از منابع ژنتیکی گیاهی.

انتخاب یک موضوع مناسب برای پایان‌نامه، تصمیمی حیاتی است که می‌تواند مسیر تحقیقاتی و آینده شغلی شما را تحت تأثیر قرار دهد. در اینجا چند نکته کلیدی برای کمک به شما در این فرآیند آورده شده است:

• ★ علاقه شخصی: موضوعی را انتخاب کنید که واقعاً به آن علاقه دارید، زیرا شور و اشتیاق، موتور محرک شما در طولانی‌مدت خواهد بود.
• ★ امکان‌سنجی: اطمینان حاصل کنید که منابع (مالی، تجهیزات، مواد گیاهی) و زمان کافی برای انجام تحقیق در دسترس است.
• ★ نوآوری و ارزش علمی: موضوع باید جدید باشد و به دانش موجود در رشته شما بیافزاید. تلاش کنید تا شکاف‌های تحقیقاتی را پر کنید.
• ★ تخصص استاد راهنما: انتخاب موضوعی که با حوزه تخصص استاد راهنمای شما همپوشانی دارد، می‌تواند بسیار کمک‌کننده باشد.
• ★ کاربردپذیری: به پتانسیل کاربردی نتایج تحقیق خود فکر کنید. آیا می‌تواند به حل یک مشکل واقعی در کشاورزی کمک کند؟
• ★ مطالعه ادبیات: قبل از نهایی کردن موضوع، یک بررسی جامع از ادبیات علمی انجام دهید تا از تکراری نبودن و به‌روز بودن موضوع اطمینان حاصل کنید.

در ادامه، فهرستی از ۱۱۳ موضوع پیشنهادی برای پایان‌نامه‌های کارشناسی ارشد و دکتری در رشته ژنتیک و به نژادی گیاهی ارائه شده است. این موضوعات بر اساس روندهای فعلی تحقیقاتی و فناوری‌های نوظهور تدوین گشته‌اند:

مقاومت به تنش‌های زیستی و غیرزیستی

1. مهندسی ژنتیک گیاهان با استفاده از CRISPR-Cas9 برای افزایش تحمل به خشکی در گندم.
2. شناسایی مارکرهای ژنومیک مرتبط با مقاومت به شوری در ارقام بومی برنج.
3. بررسی نقش ژن‌های خانواده AP2/ERF در پاسخ به تنش سرما در کلزا.
4. تحلیل پان‌ژنومیک برای کشف ژن‌های مقاومت به بیماری زنگ در جو.
5. به نژادی ارقام گوجه‌فرنگی با مقاومت چندگانه به آفات با استفاده از انتخاب ژنومیک.
6. نقش میکروRNAها در پاسخ گیاهان به تنش خشکی در ذرت.
7. مهندسی سیستم‌های دفاعی گیاهان علیه ویروس‌ها با استفاده از RNAi.
8. کشف ژن‌های تحمل به فلزات سنگین در گیاهان بومی منطقه آلوده.
9. بهبود کارایی فتوسنتز در شرایط تنش آبی با دستکاری ژنوم.
10. شناسایی QTLs مرتبط با تحمل به تنش گرما در سیب‌زمینی.
11. توسعه ارقام مقاوم به نماتدها در سویا با استفاده از ویرایش ژن.
12. بررسی پس‌ژنومیک پاسخ گیاهان به تنش شوری.
13. شناسایی و کلونینگ ژن‌های مقاومت به باکتری Erwinia در گیاهان زینتی.
14. به نژادی گیاهان دارویی مقاوم به آفات با روش‌های مولکولی.
15. تحلیل ترانسکریپتومیک پاسخ گیاهان به تنش هم‌زمان خشکی و گرما.

بهبود کیفیت و ارزش غذایی

16. افزایش محتوای آهن و روی در برنج با استفاده از بیوفورتیفیکاسیون ژنتیکی.
17. بهبود پروفایل اسیدهای چرب در دانه‌های روغنی با ویرایش ژن.
18. افزایش محتوای پروتئین و اسیدهای آمینه ضروری در غلات.
19. مهندسی ژنتیک برای افزایش تولید ویتامین A در ذرت (طلایی).
20. کاهش آلرژن‌ها در بادام زمینی با استفاده از CRISPR-Cas9.
21. افزایش محتوای آنتی‌اکسیدان‌ها در سبزیجات برگ‌دار.
22. توسعه ارقام گندم با کاهش گلوتن برای بیماران سلیاک.
23. بررسی ژنتیکی عوامل مؤثر بر طعم و عطر میوه‌ها.
24. افزایش ماندگاری پس از برداشت میوه‌ها با مهندسی ژنتیک.
25. بیوفورتیفیکاسیون گیاهان علوفه‌ای با عناصر کمیاب.
26. بهبود ارزش غذایی محصولات ریشه‌ای (مثل سیب‌زمینی و هویج).
27. تحقیق روی ژن‌های مسئول انباشت کاروتنوئیدها در میوه‌ها.
28. مهندسی گیاهان برای تولید ترکیبات مغذی خاص (مثل امگا-3).
29. اثرات تغییرات پس‌ژنومیک بر کیفیت غذایی محصولات کشاورزی.
30. توسعه ارقام چغندر قند با محتوای قند بالاتر.

گیاهان دارویی و متابولیت‌های ثانویه

31. مهندسی متابولیک برای افزایش تولید آلکالوئیدها در خشخاش دارویی.
32. کشف ژن‌های کلیدی در مسیر بیوسنتز فلاونوئیدها در گیاهان دارویی.
33. بهینه‌سازی شرایط محیطی و ژنتیکی برای تولید جینسینوسیدها در جنسینگ.
34. شناسایی مارکرهای مولکولی برای تشخیص ارقام پربازده متابولیت‌های ثانویه.
35. استفاده از سیستم‌های کشت سلول و بافت برای تولید ترکیبات دارویی.
36. بررسی ژنومیک و ترانسکریپتومیک گیاهان دارویی بومی ایران.
37. مهندسی گیاهان برای تولید پروتئین‌های نوترکیب با ارزش دارویی.
38. تأثیر پس‌ژنومیک بر بیان ژن‌های مسیرهای متابولیت‌های ثانویه.
39. ژنتیک و به نژادی برای تولید گیاهان دارویی با خلوص بالاتر از ترکیبات فعال.
40. کشف ژن‌های جدید در گیاهان غیرمعمول با پتانسیل دارویی.

کارایی مصرف منابع

41. به نژادی ارقام با کارایی بالای مصرف نیتروژن (NUE) در گندم.
42. افزایش کارایی مصرف فسفر (PUE) در سویا با استفاده از ژن‌های مرتبط با جذب فسفات.
43. شناسایی QTLs مرتبط با کارایی مصرف آب (WUE) در ارقام ذرت دیم.
44. نقش ژن‌های حمل‌کننده عناصر در جذب و انتقال ریزمغذی‌ها در گیاهان.
45. بهبود همزیستی گیاه-میکروب برای افزایش جذب مواد مغذی.
46. مهندسی ریشه‌ها برای جذب بهتر آب و مواد مغذی از خاک.
47. بررسی ژنتیکی پاسخ گیاهان به سطوح مختلف عناصر غذایی.
48. توسعه ارقام مقاوم به کمبود بور و مس.
49. تأثیر میکروبیوم ریشه بر کارایی جذب مواد مغذی در گیاهان زراعی.
50. ژنتیک بهینه‌سازی معماری ریشه برای کارایی بهتر آب و کود.

به نژادی برای کشاورزی پایدار

51. توسعه ارقام مقاوم به علف‌کش‌ها با روش‌های ویرایش ژن.
52. به نژادی گیاهان زراعی با توانایی تثبیت نیتروژن جوی.
53. کاهش نیاز به سموم قارچ‌کش در گیاهان میوه با مهندسی مقاومت.
54. توسعه ارقام با چرخه زندگی کوتاه‌تر برای افزایش بهره‌وری زمین.
55. به نژادی گیاهان پوششی با عملکرد بالا و سازگار با سیستم‌های کشاورزی حفاظتی.
56. نقش تنوع ژنتیکی در پایداری اکوسیستم‌های کشاورزی.
57. به نژادی گیاهان چندساله برای تولید سوخت زیستی و کاهش انتشار کربن.
58. بررسی اثرات گیاهان اصلاح شده ژنتیکی بر تنوع زیستی خاک.
59. بهبود تحمل گیاهان به شرایط خاک‌های فقیر و فرسایش یافته.
60. استفاده از به نژادی مولکولی برای توسعه ارقام مقاوم به خوابیدگی در غلات.

ژنتیک جمعیت و حفظ تنوع زیستی

61. تحلیل ساختار ژنتیکی و تنوع در بانک ژن‌های بومی گندم.
62. ارزیابی تنوع ژنتیکی گیاهان دارویی در معرض خطر انقراض.
63. نقش ژنتیک حفاظتی در برنامه‌های احیای گونه‌های بومی.
64. شناسایی الگوهای مهاجرت ژنی در جمعیت‌های گیاهی وحشی.
65. اثرات اهلی‌سازی بر تنوع ژنتیکی گیاهان زراعی.
66. بررسی پویایی ژنتیکی جمعیت‌های گیاهی تحت فشار تغییرات اقلیمی.
67. توسعه استراتژی‌های حفظ برون‌زیستی (ex-situ) و درون‌زیستی (in-situ) برای منابع ژنتیکی گیاهی.
68. استفاده از داده‌های ژنومیک برای شناسایی مناطق با تنوع ژنتیکی بالا.
69. تحلیل ژنتیکی خویشاوندی و روابط تکاملی در جنس‌های گیاهی خاص.
70. نقش ژن‌ها در سازگاری جمعیت‌های گیاهی با محیط‌های متنوع.

موضوعات پیشرفته و فناوری‌محور

71. توسعه مدل‌های پیش‌بینی ژنومیک (Genomic Prediction) برای صفات پیچیده در گیاهان.
72. کاربرد هوش مصنوعی و یادگیری ماشین در تحلیل داده‌های فنوتاپینگ با توان بالا.
73. به نژادی معکوس (Reverse Breeding) برای بازیابی ژنوتیپ‌های والدینی.
74. استفاده از Single-Cell Omics در مطالعه تمایز سلولی و توسعه گیاهان.
75. کاربرد متالوژنومیکس در درک تعاملات میکروب-گیاه در ریزوسفر.
76. طراحی و مهندسی میکروبیوم گیاهی برای بهبود رشد و مقاومت.
77. فناوری‌های RNAi برای کنترل آفات و بیماری‌ها در مزرعه.
78. نقشه برداری ژنومیک با دقت بالا با استفاده از توالی‌یابی نسل سوم (PacBio, Nanopore).
79. توسعه سیستم‌های ویرایش ژن هدفمند (Base Editing, Prime Editing).
80. بررسی اپی‌ژنتیک و حافظه تنش در گیاهان.
81. تحلیل پان‌ژنومیک و کاربرد آن در به نژادی غلات کوچک.
82. کاربرد متاآنالیز و سیستماتیک مرور در ژنتیک گیاهی.
83. توسعه ابزارهای بیوانفورماتیک جدید برای تحلیل داده‌های ژنومیک گیاهی.
84. استفاده از فناوری‌های اومیکس (Omics) برای کشف بیومارکرهای تنش.
85. به نژادی گیاهان برای تولید بیوپلاستیک‌ها و مواد زیستی.
86. ژنتیک و به نژادی گیاهان زینتی با صفات جدید (رنگ، شکل، مقاومت).
87. بررسی تعاملات ژن-محیط (GxE) در تعیین عملکرد و صفات کشاورزی.
88. مهندسی پروتئین‌های گیاهی برای افزایش مقاومت به علف‌کش‌ها.
89. شناسایی ژن‌های مسئول خودناسازگاری در گیاهان میوه.
90. تأثیر تغییرات اقلیمی بر تکامل ژنتیکی گونه‌های گیاهی مهم.
91. توسعه فناوری‌های جدید برای انتقال ژن (Agrobacterium-mediated transformation, particle bombardment).
92. کشف ژن‌های مرتبط با دوره خواب بذر و گلدهی.
93. استفاده از داده‌های ماهواره‌ای و سنجش از دور در فنوتاپینگ جمعیت‌های بزرگ.
94. تحلیل ترانسکریپتومیک و پروتئومیک در پاسخ به تنش‌های مختلف.
95. به نژادی گیاهان دارویی برای افزایش تولید کانابینوئیدها (در گیاهان قانونی).
96. بررسی ژنوم و واریاسیون‌های ساختاری (SV) در گیاهان زراعی.
97. نقش ژنتیک در توسعه سیستم‌های کشت عمودی و کشاورزی شهری.
98. بهبود کیفیت روغن در دانه‌های روغنی (مثل کلزا) از طریق به نژادی.
99. کشف ژن‌های مسئول مقاومت به تنش‌های ترکیبی (Combination Stresses).
100. مطالعه ژن‌های دخیل در سازگاری گیاهان هالوفیت به شوری.
101. توسعه پلتفرم‌های فنوتاپینگ مبتنی بر رباتیک برای گیاهان خاص.
102. کاربرد داده‌های RNA-Seq برای شناسایی ایزوفورم‌های جدید ژنی.
103. به نژادی گیاهان پوششی برای کنترل فرسایش و بهبود سلامت خاک.
104. ژنوم‌اسکیمینگ (Genome Skimming) برای ارزیابی تنوع ژنتیکی.
105. استفاده از متالوژنومیکس برای کشف ژن‌های جدید مقاومت به بیماری.
106. به نژادی برنج با بازدهی بالاتر در شرایط غرقابی کمتر.
107. شناسایی ژن‌های دخیل در تعاملات گیاه-گرده‌افشان.
108. مهندسی گیاهان برای افزایش مقاومت به آفات ناقل بیماری (Vectors).
109. استفاده از تکنیک‌های یادگیری عمیق در تحلیل تصاویر فنوتیپی.
110. به نژادی گیاهان برای تولید بیوپلیمرها و مواد شیمیایی سبز.
111. تحلیل ژنتیکی مقاومت به علف‌های هرز در گیاهان زراعی.
112. کشف ژن‌های مسئول بلوغ میوه و پیری (Senescence).
113. تأثیر پلی‌پلوئیدی بر بیان ژن و سازگاری گیاهان.
114. نقش پروتئین‌های تنظیم‌کننده در پاسخ‌های تنشی گیاهان.
115. به نژادی گیاهان زینتی مقاوم به بیماری‌های قارچی.
116. شناسایی ژن‌های مسئول کنترل معماری گیاه (Plant Architecture).
117. بررسی اپی‌ژنتیک در فرآیندهای به نژادی و اهلی‌سازی.
118. توسعه سیستم‌های بیان ژن القایی (Inducible Gene Expression) در گیاهان.
119. به نژادی ارقام گیاهان علوفه‌ای مقاوم به خشکی و شوری.
120. نقش ژنتیک در توسعه ارقام هیبرید با عملکرد بالا.
121. تحلیل ترانسکریپتومیک در پاسخ گیاهان به کمبود ریزمغذی‌ها.
122. بهبود پایداری ژنتیکی ارقام اصلاح شده در طول زمان.
123. مهندسی ژنتیک برای افزایش مقاومت به آفات حشره‌ای.
124. شناسایی ژن‌های مرتبط با فتوسنتز C4 در گیاهان.
125. توسعه روش‌های غیرتراریخته برای ویرایش ژن (Non-GMO Gene Editing).
126. بررسی ژنتیکی تعاملات گیاه-گیاه در سیستم‌های آگروفارستری.
127. به نژادی گیاهان زراعی برای جذب مؤثر آلاینده‌های خاک (Phytoremediation).
128. نقش ژنوم کلروپلاست و میتوکندری در به نژادی گیاهی.
129. بهبود انتقال قندها و پر شدن دانه با مهندسی ژنتیک.
130. کشف ژن‌های مرتبط با خواب بذر و جوانه زنی.
131. تأثیر میکروبیوم بذر بر عملکرد و مقاومت گیاه.
132. به نژادی گیاهان برای تولید روغن‌های صنعتی با کیفیت بالا.
133. تحلیل ژنومیک ارقام بومی و وحشی برای کشف آلل‌های جدید.
134. توسعه پلتفرم‌های ویرایش ژن برای گیاهان کمتر مطالعه شده.
135. بهبود کیفیت چوب و الیاف در درختان با مهندسی ژنتیک.
136. نقش ژنومیک تطبیقی (Comparative Genomics) در به نژادی.
137. بررسی ژنتیکی مقاومت به سرما در درختان میوه.
138. به نژادی گیاهان برای بهبود کارایی استفاده از نور.
139. کشف ژن‌های مرتبط با صفات مورفولوژیکی گل در گیاهان زینتی.
140. استفاده از RNA کوچک برای تنظیم بیان ژن در به نژادی.
141. تحلیل ژنتیکی پاسخ به استرس‌های مکانیکی (مثل باد) در گیاهان.

رشته ژنتیک و به نژادی گیاهی، با تکیه بر دانش روزافزون ژنومیکس و ابزارهای قدرتمند مهندسی ژنتیک و بیوانفورماتیک، پتانسیل بی‌نظیری برای ایجاد تحول در کشاورزی و تأمین امنیت غذایی جهان دارد. موضوعات پایان‌نامه ارائه شده در این مقاله، تنها بخشی از افق‌های گسترده این رشته را به نمایش می‌گذارند و امید است که الهام‌بخش دانشجویان و محققان برای انتخاب مسیرهای پژوهشی خلاقانه و تأثیرگذار باشند.

با انتخاب موضوعات مرتبط با چالش‌های فعلی و آینده، و بهره‌گیری از آخرین دستاوردهای علمی، می‌توان به توسعه ارقامی دست یافت که نه تنها پربارتر و مقاوم‌تر هستند، بلکه از کیفیت غذایی بالاتری نیز برخوردار بوده و به سمت یک کشاورزی پایدار و دوستدار محیط زیست حرکت می‌کنند. آینده کشاورزی در گرو همین تحقیقات پیشرو در ژنتیک و به نژادی گیاهی است.